Therapeutische ondersteuning paard en pony
Het cranio-sacrale ritme
Naast het hartritme en het ademhalingsritme hebben mensen en zoogdieren een derde vitale ritme, namelijk het cranio-sacrale ritme. Dit ritme ontstaat in het cranio-sacrale systeem. Dit zijn moeilijke woorden, dus eerst even wat uitleg.
Cranium is het Latijnse woord voor schedel en sacrum voor het heiligbeen. Tussen de schedel en het heiligbeen zit de wervelkolom. In deze benige structuren zit het centrale zenuwstelsel van een paard gevat in de hersen- en ruggenmergvliezen. Tussen deze vliezen stroomt hersenvocht wat zorgt voor de voeding van het centrale zenuwstelsel. Dit samen noemt men het cranio-sacrale systeem.
naar bovenzijde pagina
Ontdekking van het cranio-sacrale ritme
Begin jaren zeventig stuitte een Amerikaanse arts, John Upledger, tijdens het assisteren bij een
spannende neurochirurgische operatie van een mens, op een fenomeen wat tot dat moment niet was beschreven
in de medische wetenschap.
Wat hij namelijk tegen kwam was een ritmisch terugkerende beweging die door de ruggenmerg vliezen heen
bewoog met een frequentie van 8 pulsen per minuut.
Deze ontdekking heeft hem aangespoord tot onderzoek en studie.
Hij heeft zich onder andere verdiept in de osteopathie en de craniale-osteopathie.
Hierin kwam hij onderzoeksgegevens tegen van een arts, dr. Sutherland, die in de jaren twintig al de
overtuiging had dat de schedel bewegelijk blijft tot aan het eind van ons leven.
Vanuit die ideeen heeft Upledger verder wetenschappelijk onderzoek gedaan. Samen met een team wetenschappers
heeft hij in 1978 aangetoond dat zoogdieren, waar de mens ook toe behoord, naast een ademhalings- en hart ritme
een derde vitaal ritme hebben, namelijk het ritme waarmee het hersenvocht door het centrale vliezen systeem
wordt gepulst.
Dit heeft hij het cranio-sacrale ritme genoemd.
Deze ritmische toename van hersenvocht veroorzaakt een minimale doch zeer belangrijke uitzet en krimp in de schedel.
De vochttoename moet immers ergens heen.
Als deze pomp in zijn functie geremd wordt heeft dat invloed op de gezondheid van een paard.
Bewegingsbeperkingen in bijvoorbeeld de schedelbotten onderling, kunnen allerlei klachten veroorzaken,
zoals gezichtproblemen, hoofdpijn, concentratie problemen, oorsuizen, evenwichts problemen, maar ook
depressiviteit, hyperactiviteit en algehele malaise zoals snel vermoeid zijn of een zwakke weerstand hebben.
Onafhankelijk van het hart- en ademritme bewegen de hersenvliezen ongeveer 6 tot 12 keer per minuut.
Dit houdt in dat in een gezonde situatie de schedelbeenderen vrij van elkaar moeten kunnen bewegen.
Dit ritme is voelbaar in uw paard net als de hartslag en de ademhaling.
Sterker nog, dit ritme is in een gezonde situatie overal op het lichaam te voelen.
Hoe dit mogelijk is komen we in het hoofdstuk over de fascie uitgebreid op terug.
naar bovenzijde pagina
Cranio-sacrale therapie
Hoe gebruiken wij het cranio-sacrale ritme nu in onze werkwijze:
- De kwaliteit van het ritme geeft direct informatie over de functie mogelijkheden van het pomp mechanisme. Dit geeft ons direct een indruk over de kwaliteit van leven van het paard.
- We kunnen het ritme gebruiken om blokkeringen in het cranio-sacrale systeem op te sporen. Als de schedelbeenderen op een bepaalde plek niet vrij zijn van elkaar, bijvoorbeeld t.g.v. een schedeltrauma, of dat het heiligbeen!-- geblokkeerd is omdat het paard is uitgegleden, wordt de pomp in zijn functie geremd
- Doordat het ritme in zijn beweging geremd wordt door fasciale spanning ergens anders in het lichaam, kan het helpen bij het opsporen van blokkades door het hele lichaam heen. Hier komen we in het volgende hoofdstuk op terug
De therapie is gericht op Unwinding ( vrijheid creeren) van het cranio-sacrale systeem.
Hierbij maken wij gebruik van zachte mobiliserende technieken op de schedel, de
wervelkolom en de staart om de botten t.o.v. elkaar te mobiliseren en de vliezen te unwinden.
Als er bewegings vrijheid komt binnen dit systeem dan voel je direct een kwaliteitsverbetering van
het cranio-sacrale ritme.
Unwinding