Therapeutische ondersteuning paard en pony
De Fascie
Fascie is het Latijnse woord voor bindweefsel.
Je zou het ook het verbindende systeem in een
lichaam kunnen noemen. Je kunt het vergelijken
met het nervensysteem in een blad.
Het bindweefselvlies is een groot orgaan wat van
top tot teen door het paarden lichaam heen loopt
en alle losse organen,
spieren, zenuwen, bloedvaten
en botten omvat en met elkaar verbind tot een geheel.
Zo kennen we het longvlies, het beenvlies,
het maagvlies etc.
De fascie in het lichaam heeft een soortgelijke functie
als het harnachement van een aanspanning.
De losse delen zijn het paard, de kar, en de koetsier.
Middels het tuig (de fascie) is het mogelijk deze losse
delen met elkaar te verbinden en als een eenheid
te
laten functioneren.
naar bovenzijde pagina
De fascie kun je indelen in drie lagen:
- De meest oppervlakkige laag ligt direct onder de huid als een passend op maat gemaakt sterk maar elastisch pak.
- De middelste laag houdt alle organen, bloedvaten, zenuwen, spieren en botten op hun plaats. Als een soort driedimensionaal web omvat het al deze weefsels en vertakt zich in spierweefsels tot op celniveau.
- De diepste laag omvat de hersenen en het ruggenmerg als hersen- en ruggenmergvliezen. ( Zie hoofdstuk over het cranio-sacrale ritme).
Doordat de hersen en ruggenmerg vliezen verbonden zijn met het vliezensysteem door het hele lichaam heen, kan het cranio-sacrale ritme zijn pulsbeweging, door een vrije fascia, doorgeven het lichaam in.
Fascia is opgebouwd uit twee soorten vezels:
- Collagene vezels (collageen) die zorgen voor stevigheid, steun en begrenzing.
- Elastische vezels (elastine) die zorgen voor bewegingsmogelijkheid, de flexibiliteit van het weefsel.
In een gezonde situatie werken collageen en elastine als een soort twee-eenheid samen in de fascie van een paard.
naar bovenzijde pagina
De fascie moet aan bepaalde criteria voldoen in een gezonde situatie, nl.:
- extreem sterk zijn om alle krachten die erop inwerken op te kunnen vangen. De fascie om de pees moet dusdanig sterk zijn dat hij de landing van een paard na een sprong op kan vangen.
- elastisch zijn om alles te laten bewegen. Als het hartzakje niet elastisch is, dan krijgt het hart immers geen ruimte om te kunnen pompen.
- glad zijn om alles ten opzichte van elkaar te laten glijden.
U begrijpt nu wellicht dat de conditie van de fascie van groot belang is voor het totale functioneren van een paard.
John Upledger heeft veel onderzoek gedaan naar dit bindweefsel systeem, samen met een Isra�lische wetenschapper,
en ontdekt dat de fascie informatie in zich op kan slaan.
Een revolutionaire ontdekking in de reguliere gezondheidszorg.
We willen dit graag nog iets verder toelichten.
Als we een elastiek uitrekken dan wil het van nature graag weer terug naar zijn grond
positie; het weet waar het naar terug wil. Een uitgerekt elastiek heeft een bepaalde spanning,
een energie in zich.
Laat je het elastiek weer los, dan knalt deze energie er uit. Energie kan
informatie bevatten. Daar maken we tegenwoordig met alle draadloze netwerken maar al te graag gebruik van.
naar bovenzijde pagina
Het elastine in de fascie kun je vergelijken met elastiek. Het wordt voortdurend uitgerekt en als het goed is kan het zich daarna weer ontspannen. Het past zich dus voortdurend aan. Het collageen geeft de grenzen aan waarbinnen het kan uitrekken.
In het leven van een paard vanaf het prille begin tot het einde, zijn er voortdurend
invloeden die een apel doen op hun aanpassingsvermogen, op hun flexibiliteit.
Dit geld natuurlijk niet alleen voor paarden.
Hierbij kun je denken aan een geboorte, traumatische ervaringen zoals een verlies,
een ziekte, een operatie, voeding, wisselende huisvesting, gewelddadige behandeling, etc.
In een gezonde situatie kan het dier dit opvangen en/ of hier weer van herstellen.
Het kan echter ook gebeuren dat het paard hier niet toe in staat is en deze gebeurtenissen opslaat
in zijn bindweefsel systeem.
Het elastine blijft dan in zijn geladen positie zitten en het collageen schermt het af van zijn omgeving.
Dit geeft een lokale verharding in de fascia.
Als deze ergens zijn flexibiliteit verlies, dan zie je dat dit door andere delen van de fascia moet worden opgevangen.
Om dit te verduidelijken, wil ik u vragen u de meest oppervlakkige laag van de fascia voor te stellen
als een schaatspak, dat als gegoten om iemands lichaam heen zit. Of dat nu om het lichaam van een paard
of om dat van een mens zit, maakt voor de uitleg van het principe niet veel uit.
In een normale situatie zal dat pak mee bewegen met alle bewegingen van zijn drager.
Zit er ergens een plek in dat pak wat niet flexibel, niet elastisch, is dan voelt u waarschijnlijk
als aan wat er gaat gebeuren. Afhankelijk van de grote van de plek zal het elders zijn elasticiteit
weg moeten halen om deze beperking te compenseren. Als de plek groot is, of als er meerdere plekken
zijn dan is de kans groot dat het pak ergens gaat knellen of zelfs de bewegingen van zijn drager
gaat remmen. Lichamelijke klachten ontstaan vaak op die plaatsen waar de fascie teveel op rek komt
te staan of waar het teveel trekt op zijn aanhechtingsplaatsen op het skelet.
naar bovenzijde pagina
Klachten zie je vrijwel nooit op plaatsen waar de fascie beperkt is.
In de reguliere gezondheidszorg worden deze klachten vaak behandeld,
maar aan de achterliggende, voor het oog vaak onzichtbare beperking wordt meestal geen aandacht besteed.
Wij kijken niet klachtgericht maar proberen de fasciale beperking op te sporen en deze tot Unwinding te laten komen.
Hierbij maken we o.a. gebruik van het cranio-sacrale ritme.
Is er een bewegings beperking t.g.v. een litteken, dan zal de therapie gericht zijn op het
voorzichtig mobiliseren van het litteken.
Wat bijvoorbeeld vrij veel voorkomt zijn klachten of bewegingsbeperkingen die ontstaan
t.g.v. een castratie-litteken bij een ruin.
Er kunnen echter ook allerlei bewegingsbeperkingen ontstaan in de fascie zonder dat er weefsel stuk is.
Dit kan ontstaan t.g.v. een rare val, langdurige stress of onverwerkte trauma's. ( hoe dit kan werken
leest u in het hoofdstuk over ervaringen).
Middels zachte ondersteunende technieken proberen we beweging te cre�ren in de geblokkeerde
weefsels, zodat het elastine zijn lading die het in zich draagt, los kan laten.
Het wonderlijke is dat met het vrijkomen van de beweging, vaak ook de herinnering
en de verdrongen gevoelens vrijkomen van de gebeurtenis waar ze bij horen.
Essentieel in deze behandelmethode is dat je het paard de ondersteuning biedt om zichzelf te kunnen 'unwinden'.
Het paard corrigeert, met ondersteuning, in principe zichzelf.
Dit is duidelijk een verschil met heel veel andere therapieen waarin de therapeut het paard corrigeert.
Om dit te kunnen bereiken, het 'unwinden' van het paard, kan het in enkele gevallen ook wenselijk zijn de eigenaar of de ruiter in het proces
te betrekken.
Unwinding